MAKIETA SZKOLENIOWA 4GIS — to nie jest Rejestr Urbanistyczny. Dane ćwiczeniowe (Gmina Kobylnica, stan RU z 20.10.2026). Nic, co tu zrobisz, nie trafia do prawdziwego Rejestru. Czym się różni?
Logowanie jako urzędnik

Instrukcja uczestnika — makieta szkoleniowa Rejestru Urbanistycznego (4GIS)

Wersja do druku

Instrukcja uczestnika — makieta szkoleniowa Rejestru Urbanistycznego (4GIS)

1. Co to jest i czego się nauczysz

Makieta to ćwiczebna kopia panelu urzędu Rejestru Urbanistycznego (RU). Wygląda i zachowuje się jak prawdziwy panel (teksty ekranów są odtworzone z RU, stan 20.10.2026), ale nic, co tu zrobisz, nie trafia do prawdziwego Rejestru. Pracujesz na własnej kopii gminy Kobylnica (plan ogólny + dwa plany miejscowe w stanie z 20.10.2026), więc nie przeszkadzasz innym uczestnikom.

Po szkoleniu będziesz umieć:

  1. zalogować się w kontekście urzędu i przełączać role Redaktor ↔ Wydawca,
  2. dodać szkic APP (plik GML) i przeczytać wyniki walidacji F (formalnej), P (przestrzennej) i Z (danych w zbiorze),
  3. poprawić typowe błędy pliku i udostępnić akt (Wydawca),
  4. dodać nową wersję aktu (zmiana planu, projekt do konsultacji, zmiana statusu na nieaktualny),
  5. dodać dokument do Repozytorium (kreator 5 kroków) i przeprowadzić go przez obieg szkic → do akceptacji → zaakceptowany, a jego Link wkleić do GML,
  6. uzupełnić metadane zbioru.

2. Logowanie i role

  1. Otwórz adres makiety podany przez prowadzącego (karta logowania).
  2. Wpisz login i hasło z karty. W prawdziwym RU logujesz się przez login.gov.pl (profil zaufany, mObywatel, bank) — w makiecie tego nie ma.
  3. Po zalogowaniu w nagłówku widzisz: Nazwa podmiotu (urząd), JPT (kod jednostki podziału terytorialnego — Kobylnica: 221206), swoje imię i rolę.
  4. Rolę zmieniasz w nagłówku (Rola ▾). Makieta pyta o potwierdzenie — tak samo jak RU. * Redaktor — tworzy szkice APP, dodaje dokumenty do Repozytorium, edytuje metadane. * Wydawca — udostępnia szkice (publikuje), akceptuje dokumenty Repozytorium.
  5. Sesja wygasa po 60 minutach bezczynności — zaloguj się ponownie.

Konta demo (gdy nie masz karty): redaktor / redaktor i wydawca / wydawca — oba w jednej wspólnej gminie (jak w prawdziwym urzędzie: redaktor robi szkic, wydawca udostępnia).

3. Panel zarządzania

Po zalogowaniu widzisz Panel zarządzania z kafelkami:

  • Zarządzaj szkicami aktów planowania przestrzennego — osobne listy dla planu ogólnego gminy (POG), miejscowych planów (MPZP) i uchwały krajobrazowej (UK). Przy każdej liście liczba szkiców i opublikowanych aktów.
  • Zarządzaj dokumentami w repozytorium — Repozytorium jednostki.
  • Zarządzaj metadanymi zbiorów — metadane POG / MPZP / UK.

Górne menu: Panel zarządzania, Akty planowania przestrzennego (wszystkie opublikowane akty makiety — także innych gmin ćwiczeniowych), Usługi sieciowe, Repozytorium (publiczne), Materiały szkoleniowe.

4. Szkic APP — dodawanie pliku GML

Rola: Redaktor.

  1. Panel → lista szkiców właściwego rodzaju (np. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego).
  2. DODAJ NOWY SZKIC APP → wybierz plik .gml / .xml (jeden plik = jedna wersja jednego aktu; do 150 MB; limit 100 szkiców w gminie).
  3. DALEJ — makieta robi od razu walidację formalną (F) i przestrzenną (P).
  4. Ekran Podsumowanie: * „Dane w pliku są zgodne…” → UTWÓRZ SZKIC APP → komunikat „Nowy szkic został utworzony i ma numer …” (numer w makiecie: JPT/kolejny, np. 221206/7). * „Dane w pliku są niepoprawne. Nie możesz utworzyć nowego szkicu APP.” → przeczytaj raport o błędach, popraw plik (Edytor GML APP w QGIS albo edytor tekstu) i spróbuj ponownie.
  5. Szkic pojawia się na liście z kolumną Walidacja F / P / Z (zielone = OK, czerwone = błąd, szare = nie uruchamiano).

Co sprawdzają walidacje

Walidacja Kiedy Co sprawdza
F — formalna przy dodawaniu poprawność XML, schemat XSD APP 3.0 (od 1.10.2026; 2.0 → błąd F-01), identyfikatory i wersje obiektów, listy kodowe, chronologia dat, dokumenty formalne i odnośniki, brak danych osobowych, pola szablonu, daty wersji rysunku/obiektów zgodne z aktem (F-09, ostrzeżenie)
P — przestrzenna przy dodawaniu zasięg aktu obecny i poprawny topologicznie, geometrie obiektów, układ EPSG 2176–2180, zasięg w granicy jednostki (P-04, ostrzeżenie), strefy POG bez nakładania i z pełnym pokryciem
Z — w zbiorze na żądanie i przed udostępnieniem przestrzeń nazw jednostki, wersjonowanie (nowszy wersjaId, późniejszy początek wersji), kolizje identyfikatorów, akt zmieniany/uchylany istnieje w zbiorze, MPZP nie nakłada się na inny obowiązujący MPZP, jeden POG, ta sama wersja nie była już opublikowana

Każdy wpis raportu ma kod (np. Z-06), poziom (BŁĄD blokuje udostępnienie; OSTRZEŻENIE — nie blokuje, ale przeczytaj; INFORMACJA), obiekt, komunikat z podpowiedzią „Jak poprawić” i źródło reguły. Raport możesz pobrać (TXT) albo wydrukować z przeglądarki (Ctrl+P).

Szczegóły szkicu

Na stronie szkicu: Pobierz GML, Usuń Szkic, Udostępnij (aktywne tylko dla Wydawcy i tylko gdy F i P są OK), przycisk Waliduj dane w zbiorze, uproszczony podgląd mapy (+ PODGLĄD ZAAWANSOWANY z podkładami z internetu), sekcje Dokumenty, Rysunki, Strefy / wydzielenia, Szczegóły i geometria oraz trzy raporty walidacji.

5. Walidacja w zbiorze i udostępnianie

  1. W szczegółach szkicu kliknij Waliduj dane w zbiorze (porównanie z aktami już opublikowanymi w Twojej gminie). Wynik: „Dane w szkicu APP są zgodne z danymi w zbiorze” albo „…niezgodne…” + raport Z.
  2. Przełącz rolę na Wydawca → Udostępnij.
  3. Okno udostępniania: ponowna walidacja Z, Informacje o wersjonowaniu (czy to nowy akt, czy nowa wersja istniejącego — która wersja dostanie koniec obowiązywania), Informacje o zgodności, pytanie „Czy chcesz kontynuować?” i ostrzeżenie „Pamiętaj, udostępnienia nie można cofnąć.”
  4. Po potwierdzeniu szkic znika z listy szkiców, a akt pojawia się w Aktach planowania przestrzennego. Możesz wydrukować Potwierdzenie udostępnienia (PDF).

W prawdziwym RU udostępnienia nie da się cofnąć — błąd poprawia się kolejną wersją aktu. W makiecie cofnąć może je tylko administrator makiety (żeby powtórzyć ćwiczenie).

6. Opublikowane akty, wersje, zmiana statusu

  • Akty planowania przestrzennego → rodzaj zbioru → lista (filtr: wyszukiwanie, status, wersje aktualne / wszystkie, zakres moja jednostka).
  • Szczegóły aktu: dane aktu, ID (przestrzeńNazw/lokalnyId/wersjaId), geometria, podgląd mapy, dokumenty, rysunki, historia aktu (wszystkie wersje — zaznaczona ta, którą oglądasz).
  • AKCJE ▾: Pobierz GML, Zmień status (na nieaktualny) — tworzy szkic nowej wersji aktu ze statusem „nieaktualny” (trzeba go udostępnić), Zobacz historię APP.

Zasada wersjonowania: nowa wersja tego samego aktu = ten sam lokalnyId, nowy wersjaId (znacznik czasu RRRRMMDDTGGMMSS) i późniejszy poczatekWersjiObiektu. Przy udostępnieniu poprzednia wersja dostaje koniec wersji obiektu. Ta sama wersja drugi raz → błąd Z-08.

Rola: Redaktor (dodaje), Wydawca (akceptuje). Kolejność pracy w urzędzie: najpierw dokumenty w Repozytorium (uchwała o przystąpieniu, uchwała przyjmująca…), potem GML — bo w GML w elemencie DokumentFormalny/lacze wkleja się Link dokumentu z Repozytorium.

  1. Panel → Repozytorium jednostki → DODAJ NOWY DOKUMENT +.
  2. Kreator 5 kroków: Dokument niepubliczny (plik tylko dla urzędu) → Dokument publiczny (plik albo link zewnętrzny) → Informacje o dokumencie (tytuł, tytuł skrócony, numer identyfikacyjny — muszą być unikalne, identyfikator lokalny, organ, daty, teren: cała jednostka albo lista działek/PRG) → Kategoria dokumentu (akt prawny / dokument urzędowy / dokument indywidualny; typ; obowiązywanie; dziennik urzędowy) → Podsumowanie → zapis.
  3. Szczegóły dokumentu: pole Link (Kopiuj → wklej do GML), status obiegu i przyciski: Redaktor WYŚLIJ DO AKCEPTACJI → Wydawca ZAAKCEPTUJ DOKUMENT / ODRZUĆ → dokument zaakceptowany jest widoczny w Repozytorium publicznym. WYCOFAJ, Usuń, powiązania między dokumentami.

8. Metadane zbiorów

Panel → Metadane → zakładka zbioru (POG / MPZP / UK) → 12 kroków (Identyfikacja, Klasyfikacja, Słowa kluczowe, Położenie geograficzne, Odniesienie czasowe, Jakość i ważność, Zgodność, Wymogi dostępu, Organizacje odpowiedzialne, Kodowanie, Utrzymanie, Metadane na temat metadanych). Edytowalne są tylko pola z napisem EDYTUJ (z gwiazdką = wymagane); resztę wypełnia system. ZAPISZ na każdym kroku.

9. Typowe problemy i co zrobić

Objaw Przyczyna Co zrobić
F-01 „schemat 2.0” plik w APP 2.0 przekonwertuj do 3.0 (Edytor GML APP → Konwertuj do 3.0 albo tools/konwertuj_do_30.py)
wstępne: „rodzaj zbioru niezgodny ze stroną” plik MPZP dodawany na liście POG (albo odwrotnie) dodaj na właściwej liście
wstępne: „przestrzeń nazw jednostki” w pliku inny JPT niż w kontekście urzędu popraw przestrzenNazw (…/221206-MPZP)
Z-08 „wersja już opublikowana” ten sam wersjaId co w zbiorze nowy wersjaId + późniejszy poczatekWersjiObiektu (także w rysunku i obiektach — F-09)
Z-06 „nakłada się na MPZP” nowy plan nie wycina starego w nowym planie wskaż zmienianyPlan/uchyla, a stary plan dostaje nową wersję z mniejszym zasięgiem albo status nieaktualny
P-04 „poza granicą jednostki” (ostrzeżenie) zasięg poza granicą POG sprawdź dane; w RU granica = PRG
Udostępnij nieaktywne nie jesteś Wydawcą albo F/P mają błędy zmień rolę / popraw plik
mapa zaawansowana pusta brak internetu użyj podglądu uproszczonego

10. Czym makieta różni się od Rejestru

Pełna lista: strona O makiecie (link w pasku u góry). Najważniejsze: logowanie loginem i hasłem (nie login.gov.pl), cofanie udostępnień przez administratora, reguły walidacji P i Z odtworzone z dokumentacji (w RU są wewnętrzne), numer szkicu JPT/n, brak usług WFS/WMS i e-Wyrysu (jest API w kształcie RU).